Osteoporose, vallen & breken


Osteoporose is een chronische aandoening van het skelet, waarbij de botsterkte afneemt. Osteoporose is niet helemaal hetzelfde als botontkalking. Bij osteoporose is naast minder botmassa ook een veranderde structuur van het bot. Door deze veranderde botstructuur ontstaan gemakkelijk fracturen. Een fractuur is dan ook meestal het eerste signaal om te starten met nader onderzoek naar osteoporose. Voor osteoporose bestaat een behandeling  uit medicatie, eventueel aangevuld met vitamine D3 en calcium, en/of een beweegprogramma onder begeleiding van een fysio- of oefentherapeut. Daarnaast zijn adviezen op gebied van voeding en leefstijl van groot belang.

 

Fracturen zonder osteoporose

Ook fracturen zonder osteoporose verdienen extra aandacht, zeker bij ouderen. Als een vijftigplusser een fractuur oploopt door een val, is er een grote kans dat deze persoon opnieuw valt en iets breekt. Het is dus van belang om aandacht te besteden aan het verkleinen van het val- en fractuurrisico. Fracturen leiden tot verminderde mobiliteit en activiteit met als gevolg een slechtere gezondheid, een lagere kwaliteit van leven en soms vroegtijdig overlijden. De oefen- en/of fysiotherapeut is vaak betrokken bij de behandeling van problemen als gevolg van een fractuur. Maar juist ook bij het voorkomen van fracturen heeft de therapeut een belangrijke (signalerende) rol. Het gaat dan om het inschatten van een verhoogd valrisico en een verhoogd fractuurrisico. Hiervoor is het belangrijk om symptomen van osteoporose te kunnen herkennen, bij voorkeur al voordat een fractuur heeft plaatsgevonden.

 

Beweegzorg bij osteoporose en fractuurpreventie

Bewegen en leefstijl zijn belangrijk bij osteoporose en fractuurpreventie. Met een goede valrisico-inschatting en persoonsgerichte beweeg- en leefstijlbegeleiding kan een eerstelijns oefen– en/of fysiotherapeut met kennis van zaken het valrisico bij patiënten verlagen en de botbelasting verhogen. Naast preventie van fracturen, helpt dit om inactiviteit bij patiënten te voorkomen en ondersteunt het de mobiliteit.

Maar in 2021 blijken er te weinig fysio- en oefentherapeuten in Nederland die gespecialiseerde zorg kunnen bieden. Daarnaast zijn die therapeuten ook nog eens moeilijk te vinden voor patiënten en verwijzers. De Osteoporose Vereniging was vastbesloten om de situatie voor deze patiëntengroep te verbeteren en benaderde hiervoor Chronisch ZorgNet. Chronisch ZorgNet weet als geen ander hoe je specialistische zorg met een hoge kwaliteitsstandaard beschikbaar en toegankelijk maakt. Het ontwikkelen van een gedegen basiscursus om specialist te kunnen worden in Osteoporose, vallen & breken vormde samen met het vindbaar maken van deze gespecialiseerde therapeuten de oplossing.

 

Specialisatie Osteoporose, vallen & breken

Dankzij intensieve samenwerking tussen experts, betrokken beroepsverenigingen van verwijzers en de Osteoporose Vereniging is een basiscursus Osteoporose, vallen & breken ontwikkeld die de meest actuele kennis biedt om patiënten met osteoporose en/of een verhoogd val- en fractuurrisico te identificeren en behandelen. In de basiscursus wordt fysiologie van osteoporose, veel voorkomende (osteoporotische) fracturen en de klinimetrie behandeld. Daarnaast wordt meer inzicht geboden in de zorg rondom deze patiënten en de betrokken verwijzers en behandelaars. Oefen- en/of fysiotherapeuten krijgen praktische handvatten om deze groep te behandelen. Vanzelfsprekend komen de nieuwe multidisciplinaire richtlijn ‘Osteoporose en fractuurpreventie’ en de KNGF richtlijn ‘Osteoporose’ uitgebreid aan bod.
Therapeuten kunnen met deze specialisatie deelnemer worden bij Chronisch ZorgNet en zijn via de zorgzoeker en –verwijzer eenvoudig te vinden door patiënten en verwijzers.

 

De behandeling

De beweegzorg en leefstijlbegeleiding, geleverd door gespecialiseerde Chronisch ZorgNet therapeuten, richt zich o.a. op veilig bewegen na een fractuur, herstel van de fractuur, valpreventie en het optimaliseren van beweeggedrag bij alle dagelijkse activiteiten. Hierdoor wordt het risico op fracturen verlaagd, wat bijdraagt aan een verbetering van de kwaliteit van leven. Hierbij is aandacht voor botbelasting, spierversterking, balans en houding. Ook het tegengaan van immobiliteit speelt een belangrijke rol, want zeker ook voor botten geldt: use it or lose it!

 

Verwijzers

Chronisch ZorgNet brengt verwijzers, zoals huisartsen en de zorgverleners op fractuurpoli’s actief op de hoogte van deze gespecialiseerde therapeuten. Daarnaast maakt Chronisch ZorgNet hen bekend met de zorgzoeker en –verwijzer en zorgt ervoor dat verwijzers deze weten te gebruiken.

Door verpleegkundigen en verpleegkundig specialisten op de fractuurpoli’s te betrekken bij het ontwikkelen van de specialisatie is direct meer aandacht gekomen voor deze gespecialiseerde groep therapeuten.

Benieuwd om welke patiëntengroep het exact gaat? Lees dan de blogs‘Gemakkelijker patiënten helpen aan passende nazorg’ en ‘Een val met veel impact’ geschreven door Marsha van Oostwaard, verpleegkundig specialist op de fractuurpoli.

Heb jij als fysio- of oefentherapeut interesse om je in deze doelgroep te specialiseren? Klik dan hier.